Η επόμενη Δημοτική-Περιφερειακή περίοδος, η οποία προβλέπεται κατ´ εξαίρεση να έχει διάρκεια 4 ετών και 5 μηνών, η Αυτοδιοίκηση τόσο σε επίπεδο πολιτικής εκπροσώπησης των τοπικών κοινωνιών όσο, και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο την περίοδο αυτή, σε επίπεδο σχεδιασμού και εφαρμογής τοπικών πολιτικών, δεν θα είναι ίδια με εκείνη που γνωρίζαμε μέχρι τώρα.
Είναι γεγονός ότι ως εκλογικό σύστημα στη αυτοδιοίκηση της Χώρας μας είχε υιοθετηθεί η πιο ακραία, στον χώρο της Ευρωπαϊκής αυτοδιοίκησης των 28 κρατών-μελών, μορφή ενισχυμένης αναλογικής.
Σύμφωνα με αυτό, η τελικά πλειοψηφούσα παράταξη καταλάμβανε το 60% των εδρών του Συμβουλίου ασχέτως από το μικρό αποτέλεσμα που πιθανό να είχε στον πρώτο γύρο των εκλογών.
Επίσης ήταν ουσιαστικά απαγορευτικό να αναπτυχθεί θεσμική συνεργασία με τις μειοψηφίες αφού τα μέλη τους δεν μπορούσαν να αναδειχθούν στα αξιώματα του προέδρου, του αντιδημάρχου ή του αντιπεριφερειάρχη.
Καθώς όμως οι συνθήκες που είχαν υπαγορεύσει κάποτε αυτή τη μορφή νομοθετικού πλαισίου, που σημειωτέον είχε την συντριπτική αποδοχή των αυτοδιοικητικών , είχαν αλλάξει και ξεπεραστεί από την εξέλιξη των πολιτικών και κοινωνικών πραγμάτων, η ανάγκη δημιουργίας αναλογικότερης εκπροσώπησης και δυνατότητας θεσμικών και όχι απλά προσωπικών συνεργασιών για τα μεγάλα τουλάχιστον θέματα των τοπικών κοινωνιών ήταν πλέον ώριμη.
Μια ρεαλιστική πρόταση θα μπορούσε να ήταν η μείωση του «δώρου» του 60% των εδρών στον πλειοψηφήσαντα συνδυασμό και η μείωσή του σε μικρότερο ποσοστό που θα ήταν όμως πάνω από 50% ώστε να διασφαλιστεί η αποφυγή ακυβερνησίας σε τοπικό επίπεδο.
Αυτή η βελτίωση σε συνδυασμό με την άρση της απαγόρευσης της ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ των παρατάξεων θα δημιουργούσε πολιτικό κλίμα που θα γεννούσε κουλτούρα γνήσιας και εποικοδομητικής συνεργασίας η οποία δεν θα υπαγορεύετε από την ανάγκη επίτευξης απόλυτης πλειοψηφίας αλλά από προγραμματικές συγκλίσεις και από κοινή στόχευση δράσεων και έργων για τον Δήμο ή την Περιφέρεια.
Η κυβέρνηση όμως επέλεξε να νομοθετήσει τον «Κλεισθένη», ένα νόμο που κατά την άποψη μου υπαγορεύτηκε πρωτίστως από πολιτικές σκοπιμότητες και δευτερευόντως ως ιδεολογική επιλογή, και που αναμένεται να μειώσει αισθητά το μέχρι τώρα συγκριτικό πλεονέκτημα της Αυτοδιοίκησης που ήταν η κατά πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με τον υπόλοιπο δημόσιο τομέα, αποτελεσματικότητα στην παραγωγή έργου ή δράσεων άμεσα ορατών στις τοπικές κοινωνίες.
Από την νέα περίοδο η συντριπτική πλειοψηφία των Δήμων και των Περιφερειών θα κληθούν να διοικηθούν από πλειοψηφίες που θα διαμορφωθούν από δύο ή και περισσότερες συνεργασίες Δημοτικών-Περιφερειακών παρατάξεων.
Θα υπάρξουν δε και περιπτώσεις, όπως η Περιφέρεια Αττικής όπου κατά κανόνα ο πλειοψηφήσας συνδυασμός δεν ξεπερνά το 25%, που θα απαιτηθούν πολύ μεγαλύτερες συμπλεύσεις, με ότι σημαίνει αυτό για την πολιτική σταθερότητα της διοίκησης της.
Είναι σχεδόν βέβαιο όμως ότι το χαμηλό επίπεδο κουλτούρας συνεργασιών των αυτοδιοικητικών παρατάξεων, καθώς και έντονες τοπικές αντιπαλότητες αναμένεται να προκαλέσουν ανυπέρβλητα προβλήματα.
Σε αντίθεση μάλιστα με τον Κοινοβουλευτικό θεσμό δεν θα υπάρχει, μέχρι την ολοκλήρωση της αυτοδιοικητικής περιόδου δυνατότητα θεραπείας τους με προσφυγή στις κάλπες.
Εύχομαι το νέο νομοθετικό πλαίσιο για την αυτοδιοίκηση που δημιούργησε η παρούσα κυβέρνησης αρνούμενη να αποδεχθεί τις προτάσεις που η Αυτοδιοίκηση αντέταξε μέσω των συλλογικών της οργάνων, να μη υποθάλψει κρούσματα πολιτικής συμπεριφοράς που δεν θα τιμούν τον θεσμό, την Δημοκρατία και την πολιτική ηθική, αλλά κυρίως να μη καταλήξει αυτή νομοθετική πρωτοβουλία να γίνει μια ακόμη παθογένεια που θα προστεθεί, την δύσκολη αυτή περίοδο για την Χώρα, στα πολλά αρνητικά που χαρακτηρίζουν την Ελληνική δημόσια διοίκηση.
*Άρθρο του Σ. Σπυρίδων στο έντυπο «Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ»